Pse disa njerëz e tolerojnë mirë nxehtësinë dhe të tjerët aspak?

Organizata Botërore Meteorologjike (WMO) ka paralajmëruar se ndryshimet klimatike po shkaktojnë valë të nxehti më të shpeshta, më intensive dhe më të zgjatura në shumë pjesë të botës.

Sipas të dhënave nga Organizata Botërore e Shëndetësisë (WHO), temperaturat e larta kontribuojnë në rreth 489.000 vdekje në vit, me afërsisht 175.000 raste vetëm në rajonin evropian. Ky numër është i krahasueshëm me ndikimin global të gripit.

Ekspertët theksojnë se ajri më i ngrohtë mban më shumë lagështi, rreth 7% më shumë për çdo rritje prej 1°C. Kjo e bën përballimin e temperaturave të larta edhe më të vështirë.

Mjeku Luka Delak nga Instituti Kroat i Shëndetit Publik (HZJZ) tregon se rreziku nga nxehtësia nuk është njësoj për të gjithë. Ai thekson faktorët si mosha, gjendja shëndetësore dhe kushtet e jetesës, të cilat ndikojnë në ndjeshmërinë ndaj valëve të të nxehtit.

Delak përmend se këto valë përbëjnë një rrezik të rëndësishëm për shëndetin publik, veçanërisht për ata që nuk kanë mundësi të freskohen.

Një studim i Universitetit të Ottawas nga viti 2025 tregon se kur trupi arrin temperaturën e “termometrit të lagësht” prej 26 deri në 31°C, ai nuk mund të ftohet në mënyrë efikase. Ky rezultat tregon se pragu i mëparshëm prej 35°C për ftohjen është më i ulët se sa mendohej.

Temperatura e “termometrit të lagësht” është një matje që kombinon temperaturën e ajrit dhe lagështinë. Ajo është jetike sepse trupi ftohet kryesisht përmes avullimit të djersës. Kur ajri është shumë i lagësht, djersa avullon më vështirë, duke krijuar vështirësi në procesin e ftohjes.

Përkundrazi, ajri i thatë, veçanërisht me erë, lehtëson ndjeshëm ftohjen e trupit.

Mjeku Delak thekson se rreziku nuk varet vetëm nga temperatura që tregon termometri. Ai thekson se të njëjtën temperaturë mund të ketë rreziqe të ndryshme për shëndetin, varësisht nga niveli i lagështisë, ekspozimi në diell dhe koha e ekspozimit.

Në përfundim, Delak shton se kur temperaturat qëndrojnë të larta pas perëndimit të diellit, trupi ka më pak kohë për t’u rikuperuar nga stresi termik i akumuluar gjatë ditës.