NYT: ShBA planifikon të tërheqë një të tretën e avionëve luftarakë nga Evropa

Shtetet e Bashkuara kanë në plan të reduktojnë ndjeshëm numrin e avionëve dhe anijeve luftarake që i ofrohen operacioneve të NATO-s në Evropë. Ky veprim shënon një përpjekje të Uashingtonit për të zvogëluar mbrojtjen që ka ofruar aleatëve evropianë për gati tetë dekada, sipas dy zyrtarëve të lartë evropianë.

Ky vendim do të ndajë kapacitetet e NATO-s për të realizuar sulme me rreze të gjatë veprimi dhe operacione mbikëqyrjeje. Zyrtarët evropianë konfirmuan se ky informacion iu është komunikuar aleatëve në fillim të qershorit përmes një dokumenti zyrtar, pjesë të të cilit janë publikuar nga “The New York Times”.

Sipas këtij plani, SHBA pritet të:

– Reduktojë numrin e avionëve luftarakë F-16 dhe F-15E nga rreth 150 në 100.
– Uljë numrin e avionëve të zbulimit detar nga 26 në 15 dhe tërheqë të tetë avionët cisternë për furnizim me karburant në ajër.
– Ridislokojë një nëndetëse të pajisur me raketa dhe një aeroplanmbajtëse, së bashku me disa anije luftarake dhe dhjetëra avionë që marrin pjesë në misione.
– Ridislokojë një nga dy grupet e bombarduesve të caktuar më parë për mbrojtjen e Evropës.

Pentagoni ka refuzuar të komentojë në lidhje me shifrat specifike të dokumentit, megjithatë, Komanda Evropiane e SHBA-së e konfirmoi në terma të përgjithshëm synimin për të reduktuar angazhimet në Evropë.

Detajet e planit, të raportuara fillimisht nga media gjermane “Die Welt”, ofrojnë një pamje më të qartë mbi masat që po merr administrata e presidentit Donald Trump për NATO-n. Kjo aleancë ushtarake, e krijuar pas Luftës së Dytë Botërore, vazhdon të mbahet si thelbësore për frenimin e Rusisë nga vendet evropiane.

Pentagoni nuk ka përcaktuar ende afatet e zbatimit të planit, por zyrtarë të lartë amerikanë kanë lënë të kuptohet se ndryshimet do të hynë në fuqi shumë shpejt, përpara se të pritej nga aleatët evropianë.

Një ulje e tillë do të ndikonte në aftësi e NATO-s për të mbikëqyrur lëvizjet e nëndetëseve ruse, si dhe për të lëshuar raketat me rreze të gjatë veprimi, si Tomahawk, në territorin rus.

Ekspertët theksojnë se, pavarësisht se vendet evropiane kanë kapacitete të ngjashme raketore, efekti parandalues është më i fortë kur këto sisteme udhëhiqen nga SHBA.

Presidenti Trump ka kritikuar vazhdimisht barrën që SHBA-ja mban brenda NATO-s, duke kërkuar që Evropa të investojë më shumë në mbrojtjen e saj dhe duke sugjeruar kërcënimin e largimit nga aleanca.

Evropa vazhdon të përballet me sfida në koordinimin e përpjekjeve të saj ushtarake. Gjermania, për shembull, konfirmoi së fundmi tërheqjen nga një projekt i përbashkët me Francën dhe Spanjën për ndërtimin e një avioni të ri luftarak.

Për disa politikanë evropianë, çështja kryesore tashmë nuk është numri i mjeteve ushtarake amerikane në Evropë, por nëse administrata Trump do të ishte e gatshme t’i përdorte ato në rast konflikti.

Plani i reduktimit vjen në një periudhë të tensionuar për Evropën.

Detajet u komunikuan në mënyrë private në një kohë kur zyrtarët amerikanë të mbrojtjes flisnin publikisht për keqpërdorimin e forcave në drejtim të rajonit Indo-Paqësor.

Gjenerali Alexus G. Grynkewich, komandanti i Komandës Evropiane të SHBA-së dhe më i larti ushtarak i NATO-s, tha në fillim të qershorit se “ka pasur një bashkëvarësi jo të shëndetshme të forcave të NATO-s nga ato amerikane”. Ai theksoi se presidenti Trump, sekretari i Mbrojtjes Pete Hegseth dhe zyrtarë të tjerë kanë treguar se situata duhet të ndryshojë, duke u përshtatur me nevojën për të adresuar mundësitë e konflikteve të njëkohshme në disa rajone të botës.