Katër vende që kanë shprehur dëshirën për t’u bashkuar me Bashkimin Evropian shënuan përparime të rëndësishme në procesin e anëtarësimit, në një nga lëvizjet më të dukshme të zgjerimit të BE-së në më shumë se dy dekada.
Të martën, në Bruksel, u mbajtën konferencat ndërqeveritare për të hapur ose mbyllur ceremonialisht kapitujt negociues për Shqipërinë, Malin e Zi, Moldavinë dhe Ukrainën, të cilat po përballen me sfida të shumta. Megjithatë, pritet që të kalojnë vite para se ndonjëra prej këtyre vendeve të bëhet anëtare e bllokut prej 27 shtetesh.
“Ky është një moment i veçantë, një ‘Super e Martë’ për zgjerimin e BE-së, ku Ukraina po luan një rol të rëndësishëm,” tha komisionerja për Zgjerim, Marta Kos, gjatë takimeve me gazetarët. Ky është një hap i rëndësishëm në kontekstin e përpjekjeve të unionit për të përfshirë vende që përballen me ndikimin në rritje të Rusisë dhe Kinës.
Ndryshimet gjeopolitike dhe ngjarjet e fundit, si lufta në Ukrainë, kanë ndikuar ndjeshëm në qasjen e Bashkimit Evropian ndaj zgjerimit. Më parë, presidenti francez, Emmanuel Macron, kishte shprehur mospëlqimin e tij për çdo zgjerim të ri derisa BE-ja të përfundonte reformat e brendshme. Por, situata aktuale ka detyruar BE-në të rishikojë këtë politikë duke ofruar mbështetje të shtuar për reformat në vendet aspiruese.
Ukraina, e cila aplikoi për anëtarësim pak ditë pas fillimit të pushtimit rus në vitin 2022, po shikon anëtarësimin në BE si një garanci të sigurisë për të ardhmen e saj. Edhe pse anëtarësimi në NATO mbetet një perspektivë e vështirë në këtë moment, shumë vende evropiane e konsiderojnë luftën si një kërcënim ekzistencial.
Kos theksoi se “argumentet për anëtarësimin e Ukrainës në BE janë shumë të forta,” duke theksuar rolin e vendit në forcimin e sigurisë evropiane dhe avancimin e teknologjisë ushtarake.
Perspektiva e anëtarësimit në Bashkimin Evropian është një faktor tërheqës për reformat demokratike dhe zhvillimin ekonomik, veçanërisht në Ballkan. Vendet aspiruese duhet të përfundojnë negociatat në 35 fusha politike, një proces që mund të jetë i gjatë dhe i ndërlikuar.
Të martën, Ukraina dhe Moldavia ndihmuan në hapjen e kapitujve të rinj që lidhen me vlerat bazë të BE-së, ndërsa Shqipëria e Mali i Zi vazhdojnë negociatat në fusha të ndryshme.
Një faktor i rëndësishëm në këtë proces ka qenë ndryshimi i qeverisë në Hungari, ku ish-kryeministri Viktor Orban kishte bllokuar përparimin e anëtarësimit të Ukrainës për një periudhë të gjatë. Me ndërrimin e qeverisë, procesi i anëtarësimit ka marrë një frymëmarrje të re.
Aktualisht, nëntë vende kanë statusin zyrtar të kandidatit për anëtarësim në BE, përfshirë Shqipërinë, Malin e Zi, dhe të tjera. Edhe pse Kosova ka aplikuar për anëtarësim, ende nuk i është dhënë statusi i vendit kandidat.
Be the first to comment