CIVIKOS: BE-ja nuk mund të heshtë përballë retorikës së spastrimit etnik

Përfaqësuesit e shoqërisë civile nga Kosova kanë kërkuar nga Bashkimi Evropian një mbrojtje aktive të vlerave mbi të cilat është ndërtuar, duke reaguar ndaj retorikës së fundit nxitëse nga Serbia. Ata gjithashtu kanë kërkuar mbështetje më të madhe për shoqërinë civile në vendet që aspiranë anëtarësimin në BE.

Këto mesazhe u shpërndanë gjatë pjesëmarrjes së parë të Kosovës si Anëtare Kandidate për Zgjerim në Sesionin Plenar të Komitetit Ekonomik dhe Social Evropian (KESE), mbajtur në Bruksel, në kuadër të një tryeze të nivelit të lartë për zgjerimin e BE-së.

Sesioni u hap nga Presidenti i KESE-së, Seamus Boland, ndërsa fjalimin kryesor e mbajti Komisionerja Evropiane për Zgjerim, Marta Kos. Ajo theksoi se zgjerimi i Bashkimit Evropian përbën një transformim shoqëror që forcon demokracinë, institucionet dhe të drejtat themelore.

“Kur të jemi së bashku në Bashkimin Evropian, nuk do të kemi më luftë”, deklaroi Kos, duke bërë thirrje për mbështetje të zgjerimit si një investim në paqen dhe prosperitetin e përbashkët.

Drejtori Ekzekutiv i Fondacionit Kosovar për Shoqëri Civile, Dren Puka, përfaqësoi Kosovën në diskutimin plenar me temë “Përshpejtimi i konvergjencës socio-ekonomike me BE-në për të nxitur rritjen dhe konkurrencën evropiane.” Ai e falënderoi KESE-nën për rishqyrtimin e vendimit që e kishte lënë Kosovën jashtë Nismës për Anëtarë Kandidatë për Zgjerim, duke e përshkruar këtë përfshirje si një hap të rëndësishëm drejt pjesëmarrjes së barabartë në proceset evropiane.

Puka theksoi se suksesi i Planit të Rritjes së BE-së për Ballkanin Perëndimor do të varet nga përfshirja reale e qytetarëve dhe shoqërisë civile në proceset reformuese. Ai shprehu shqetësimin për rritjen e presionit politik dhe financiar ndaj organizatave të shoqërisë civile në rajon, duke përcaktuar se pas tërheqjes së USAID-it, Ballkani Perëndimor ka humbur mbi 120 milionë euro financim për sektorin civil, prej të cilave rreth 26 milionë euro i përkisnin Kosovës.

Puka kërkoi nga institucionet evropiane që, gjatë negociatave të Kornizës së re Financiare Shumëvjeçare (MFF), financimin për shoqërinë civile në vendet që janë në proces zgjerimi të trajtohet si një investim strategjik për demokracinë dhe stabilitetin e Evropës.

Një moment i rëndësishëm gjatë seancës ishte reagimi i Pukës ndaj një deklarate të ministres serbe të Administratës Shtetërore, Snezhana Paunoviq, e cila sugjeroi se do ta kishte “spastruar etnikisht” Kosovën në vitin 1998. “Kjo është një kujtesë se çfarë ndodh kur pushteti nuk ndjen përgjegjësi dhe llogaridhënie,” deklaroi ai, duke theksuar se retorika e luftës vazhdon të jetë e pranishme në rajon dhe se Bashkimi Evropian nuk mund të heshtë përballë saj.

Puka, duke iu referuar mesazhit të Komisioneres Kos për paqen, vuri në dukje se konvergjenca me BE-në nuk matet vetëm me përmbushjen e kritereve teknike, por kryesisht me përqafimin e vlerave evropiane. “Vetëm veprimi konkret e bën thënien ‘kurrë më luftë’ një premtim për të ardhmen, e jo thjesht një kujtim të së kaluarës,” theksoi ai.

Platforma CIVIKOS, pjesë e delegacionit të Kosovës, vlerësoi se pjesëmarrja e Kosovës në këtë sesion është një hap i rëndësishëm për fuqizimin e zërit të shoqërisë civile në procesin e integrimit evropian. Ajo nënvizoi se mbrojtja e vlerave demokratike dhe përfshirja e qytetarëve duhet të mbeten në qendër të procesit të zgjerimit të Bashkimit Evropian.