Marrëdhëniet ndërmjet Ukrainës dhe Serbisë nuk karakterizohen si strategjike, por interesi i ndërsjellë ka ndikuar në mënyrën si Kievi e trajton çështjen e pavarësisë së Kosovës. Këtë e shprehin ekspertët në intervistat e tyre me Radio Evropa e Lirë.
Diskutimi u nxit pas vizitës së parë zyrtare të presidentit ukrainas, Volodymyr Zelensky, në Beograd, ku ai theksoi respektin për integritetin territorial të partnerëve dhe se qëndrimi i Ukrainës për shpalljen e pavarësisë së Kosovës “mbetet i pandryshuar”.
Kateryna Shymkevych, një eksperte nga Qendra Analitike për Studime Ballkanike në Ukrainë, thekson se Kievi e konsideron bashkëpunimin me Beogradin si të dobishëm për furnizimin me municion dhe për marrëdhëniet me Bashkimin Evropian, si dhe përpjekjet për të afruar Serbinë me Perëndimin.
Nga ana tjetër, Serbia kërkon marrëdhënie më të mira me Gjermaninë dhe Francën, dhe e shikon Ukrainën si një urë drejt BE-së. Ukraina, në këtë kontekst, ka interesa konkrete në lidhje me furnizimin me armë dhe dëshiron të ruajë një kanal komunikimi me Beogradin.
Shymkevych shprehet se Ukraina e kupton se Serbia ka lidhje me Rusinë dhe se t’i thuash Brukselit se Kievi nuk do të bashkëpunojë me Serbinë nuk është një opsion i realizueshëm.
Edhe Yevhen Mahda, drejtor ekzekutiv i Institutit për Politikat Botërore në Kiev, thotë se Ukraina dhe Serbia nuk mund të përshkruhen si partnerë strategjikë, duke vlerësuar se vizita e Zelenskyt më shumë i ka sjellë përfitime Serbisë. Megjithatë, ai pranon se Ukraina ka interesat e saj në këtë marrëdhënie.
Sipas tij, Ukraina përfiton nga mundësitë për furnizime me municion dhe mundësinë për të përdorur Serbinë si kanal për negociatat me Rusinë.
Një aspekt tjetër i rëndësishëm është çështja e Kosovës, e cila ka qenë temë diskutimi gjatë vizitës së Zelenskyt. Kievi justifikon qëndrimin e tij mosnjohës ndaj Kosovës duke u thirrur në parimin e integritetit territorial, si dhe frikën se njohja mund të jetë një precedent për territorin ukrainas të pushtuar nga Rusia.
Kosova, nga ana e saj, argumenton se ky krahasim nuk qëndron, pasi në vitin 2010, Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë shpalli se shpallja e pavarësisë së saj nuk kishte shkelur të drejtën ndërkombëtare.
Ramush Ilazi, në një analizë për Qendrën Kosovare për Studime të Sigurisë, vëren se Kosova dhe territoret ukrainase të pushtuara nuk janë raste të krahasueshme. Ai thekson se Ukraina nuk duhet të krijojë “paralele fiktive” mes tyre, duke qenë se Kosova fitoi pavarësinë pas një periudhe të gjatë opozite dhe intervenimi ndërkombëtar, ndërsa Krimea u pushtua nga Rusia.
Profesori Gëzim Visoka e thekson këtë dallim, duke thënë se njohja e Kosovës do të ishte një hap pozitiv dhe se krahasimet mund t’i shërbejnë vetëm interesave të Rusisë. Ai argumenton se komenti i Ukrainës në lidhje me Kosovën i jep legjitimitet qëndrimeve penguese të Serbisë dhe justifikon mosnjohjen nga disa vende të BE-së.
Kjo ishte një pikë e përsëritur edhe nga ministri i Punëve të Jashtme dhe Diasporës së Kosovës, Glauk Konjufca, i cili theksoi se Kosova lindi nga një luftë për liri dhe se çlirimi i saj erdhi pas një periudhe represioni të rëndë.
Visoka gjithashtu përmend se Kosova ka bërë shumë për Ukrainën, dhe se njohja e saj duhet të shqyrtohet, megjithatë, ai pranon se vendimi i Ukrainës mund të varet nga përfundimi i luftës dhe drejtimi strategjik i vendit.
Shymkevych, në anën tjetër, e konsideron reagimin ndaj deklaratës së Zelenskyt si “të pajustifikuar” dhe thekson se për Ukrainën shqetësimi ka të bëjë jo vetëm me Serbinë, por edhe me mënyrën se si Rusia mund të përdorë Kosovën si precedent.
Mahda thekson se njohja e pavarësisë së Kosovës nuk do të ketë pasoja negative për Ukrainën, ndërsa Shymkevych përmend që mosnjohja nuk ka penguar ndërtimin e marrëdhënieve me Kosovën, veçanërisht në fushat e bashkëpunimit dhe ndihmës për ukrainasit.
Në fund, ai thekson se qëndrimi i Ukrainës ndaj pavarësisë së Kosovës mund të ndryshojë pas përfundimit të luftës, varësisht nga qëndrimi i Bashkimit Evropian dhe vendeve anëtare të tij.
You must be logged in to post a comment Login